• Inleiding
• Het gedrag van sporters
• De aanwezigheid van EHBO-ers bij sportevenementen
• De specifieke aard van sportletsels
• Speciale medische instellingen voor sporters

Inleiding

EHBO-ers worden vaak bij sportevenementen ingeschakeld en komen zo als eerste in aanraking met veel sportongevallen.
In veel gevallen beschikt de gediplomeerde EHBO-er over voldoende kennis en vaardigheden om ook bij sportongevallen doeltreffende eerste hulp te verlenen. Stoornissen en letsels, die tijdens sporten ontstaan, verschillen in het algemeen niet van die, welke door andere oorzaken ontstaan. Echter zijn er een aantal verschillen te noemen.

Terug naar boven      

Het gedrag van sporters

Eén van de gedragskenmerken van sporters is dat zij, als dit maar enigszins mogelijk is, willen doorsporten, ook als zij een letsel hebben opgelopen.
In een aantal gevallen kan de EHBO-er hem, tot op zekere hoogte daarbij helpen. Uitgangspunt hierbij blijft echter dat tijdelijk stoppen met sporten na het oplopen van een letsel waarbij meer eerste hulp vereist is dan het plakken van een simpel pleistertje, het beste is.
Door bepaalde noodmaatregelen te treffen, bijvoorbeeld het aanleggen van een verband, maakt de EHBO-er het de sporter mogelijk gedurende een beperkte tijd door te sporten. De definitieve eerste hulp kan dan worden uitgesteld, bijvoorbeeld tot na het einde van de wedstrijd. Achteraf wordt bepaald of en welke verdere hulp nodig is.
De beslissing om wèl of niet door te sporten is en blijft de verantwoordelijkheid van de sporter zelf. De EHBO-er kan hem hierbij alleen maar met raad en daad terzijde staan.

Terug naar boven      

De aanwezigheid van EHBO-ers bij sportevenementen

Bij sportevenementen worden vaak EHBO-ers ingeschakeld voor het verlenen van eerste hulp. Hun aanwezigheid is meestal tevoren geregeld. Zij zijn dan ook ter plaatse vóórdat er ongevallen gebeurd zijn. In andere situaties is dit zelden het geval.
Doordat de EHBO-er er toch is, zal hij bij sportevenementen ook te maken krijgen met letsels, waarvoor hij in andere situaties niet wordt ingeschakeld. Het is verstandig als EHBO-er hierop bedacht te zijn. Gebleken is bijvoorbeeld dat een kwart van de 'geblesseerde' sporters kan doorsporten zonder enige vorm van EHBO.

Terug naar boven      

De specifieke aard van sportletsels

Hoewel de stoornissen en letsels als gevolg van sportongevallen in beginsel dezelfde zijn als die in het normale leven, komen bij sport in het algemeen en bij sommige takken van sport in het bijzonder, bepaalde letsels vaker voor.
Het is voor de EHBO-er van belang dit te weten, zodat hij is voorbereid op te verwachten stoornissen en letsels. Hij moet daarmee rekening houden, bijvoorbeeld bij de samenstelling van de verbanddoos. Vergelijk maar eens een voetbalwedstrijd met een wandelvierdaagse.

Terug naar boven      

Speciale medische instellingen voor sporters

Voor sporters bestaan speciale medische instellingen, zoals de Sportmedische Adviescentra (SMA' s) en Sportgeneeskundige afdelingen (SGA's) met als overkoepelende organisatie de Federatie van Sportmedische Instellingen (FSMI). Daaraan zijn artsen en andere deskundigen verbonden, die gespecialiseerd zijn in de medische advisering en begeleiding van sporters.
De EHBO-er die dit weet, kan de sporter naar deze instanties verwijzen.

In een SMA vinden uitgebreide en specifieke sportmedische onderzoeken en keuringen plaats. Er wordt een sportspreekuur gehouden waar blessures worden bekeken en adviezen worden gegeven met betrekking tot de preventie en behandeling van zowel acute als chronische blessures.
Verder geeft een SMA voorlichting over voeding, hygiëne, schoeisel, preventie, doping enzovoort, zowel aan individuele sporters als aan groepen.

Bij een SMA kunnen terecht:

• alle sporters die een advies of een uitgebreid sportmedisch onderzoek wensen;
• geblesseerde sporters;
• oudere en gehandicapte sporters;
• sporters met chronische aandoeningen of ziekten;
• sporters, die een verplichte keuring moeten ondergaan;
• top- en subtopsporters.

De belangrijkste taak van de EHBO-er bij sportongevallen is het verlenen van eerste hulp. Daarnaast kan hij ook een belangrijke rol spelen bij het voorkómen van blessures.
Van een EHBO-er wordt niet verwacht dat hij oneigenlijke taken, zoals masseren of tapen, vervult. Daarvoor kan hij ondersteuning vragen aan een SMA.

Terug naar boven