Tijdens het (hard) lopen kan men veel last hebben van pijn in de voorvoet. Dit wordt ook wel metatarsalgie genoemd. Metatarsalgie is belastinggebonden pijn aan de onderzijde van de middenvoetsbeentjes (metatarsalen). Metatarsalgie is geen diagnose, maar beschrijft een symptoom. Onder deze algemene benaming vallen allerlei klachten onder de voet, m.n. de middelvoetsbeentjes.
Metatarsalgie is in 3 groepen te onderscheiden:
- Primaire metatarsalgie. Hierbij is het evenwicht tussen de belasting en de belastbaarheid van de voorvoet uit balans.
- Secundaire metatarsalgie. Ook hierbij bestaat dezelfde wanverhouding, maar de oorzaak ligt niet primair in de voorvoet. Een typisch voorbeeld is reumatoide arthritis met secundaire veranderingen in de voorvoet, die de belastbaarheid van de voorvoet verminderen.
- Een afzonderlijke groep vormen de afwijkingen die gepaard gaan met pijn in het voorste gedeelte van de voet, zonder dat er statische afwijkingen bestaan. Een voorbeeld hiervan is Morton’s neuroom, hierbij is een zenuwknoop tussen twee midden-voetsbeentjes gezwollen en vaak ook ontstoken.
Hier zullen we ons richten op de primaire metatarsalgie.
Oorzaak:
De oorzaak van metatarsalgie ligt niet zozeer in het het sporten zelf, maar kan komen door een aantal factoren:
- Een korter middenvoetsbeentje van de grote teen t.o.v. de andere middenvoetsbeentjes. Daarbij worden de kopjes van de 2e, 3e en 4e middenvoetsbeentjes overbelast. Dat komt voor bij diverse sport- en beroepsletsels.
- Stoornissen in het gangpatroon
- Stoornissen in de morfologie van de voet (holvoet)
- Beenderige aanwasjes op de voorvoetbeentjes
- Verdunning van het vetkussen in de bal van de voet
- Achillespeesverkorting
- Overbelasting
Symptomen:
- Gelokaliseerde pijn tijdens het stappen over de bal van de voet
- De pijn verzacht wanneer men schoenen draagt met een dikke schokdempende zool
- Toename van de klachten in schoenen met een dunne lederen zool of met hoge hakken
- Komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen
Gevolgen:
- Er ontstaat een ander looppatroon, doordat men de drukpijn wil vermijden. Hierdoor kunnen ongemakken ontstaan in de kuiten, de knieën, de heupen en in de rug.
- Door de langdurige overdruk van een voetbeentje op de huid van de voetzool:
- Ontstaat eerst eeltvorming en dan een wondje die niet meer dichtgroeit. Dit kan aanleiding geven tot besmetting (infectie), zeker bij mensen met suikerziekte en een gedaalde bloedcirculatie: sclerodermie, het Raynaud-fenomeen, vasculitis.
- Kunnen er scheurtjes optreden in het gewrichtskapsel van de metatarsofalangeale gewrichtjes. Hierdoor ontwikkelen zich pijn en zwelling in het gewrichtje evenals een ontwrichting van de teen.
- Kunnen de sesamoïdbeentjes die zich onder de metatarsaalkop bevinden, afstervingsverschijnselen vertonen. Ook dit kan wonden veroorzaken.
Behandeling:
- Vermijd schoenen met hoge hakken.
- Koop schoenen met een rubberen zool.
- Koop siliconen inlegzooltjes.
- Houd de huid aan de onderkant van de voet soepel.
- Gebruik puimsteen voor het verwijderen van de abnormale eeltvorming.
- Gebruik viltontlasting bij gelokaliseerde overdruk.
- Aangepaste steunzolen kunnen worden voorgeschreven.
Indien dit onvoldoende helpt, zijn er - afhankelijk van de morfologie van de voet - verschillende chirurgische mogelijkheden die overwogen kunnen worden. Men gaat pas over tot deze chirurgische technieken indien de conservatieve behandeling faalt.