Het plotseling overlijden van een sporter heeft een enorme sociale en maatschappelijke impact. In Nederland betreft het ongeveer 200-300 doden per jaar. Bij sporters ouder dan 35 jaar is de oorzaak meestal een hartinfarct en bij sporters jonger dan 35 jaar is de meest voorkomende oorzaak een aangeboren hartaandoening (ritmestoornis). Dat is heftig, maar wat wordt daar nu mee bedoeld?
Het hart is een spier die het bloed door het lichaam pompt om alle cellen in het lichaam te voorzien van zuurstof en voedingsstoffen. Het hart heeft zelf ook voedingsstoffen en zuurstof nodig. Er zijn drie slagaders die als een krans om het hart heen liggen en het hart van bloed voorzien: de kransslagaders. Als er plotseling een (gedeeltelijke) afsluiting is van één of meer van deze kransslagaders, dan krijgt een deel van het hart geen zuurstof meer en is er sprake van een hartinfarct. Als dit te lang duurt kan een deel van de hartspier afsterven waardoor de pompfunctie van het hart afneemt. Bij een gedeeltelijke afsluiting kan er in rust vaak nog voldoende bloed langs, maar bij inspanning ontstaat dan vaak wel een tekort. Vaak merk je dat aan een drukkend gevoel op de borst, pijn tussen de schouderbladen en/of pijn in de linkerarm. In het hart bevindt zich een groepje pacemakercellen van waaruit steeds een elektrisch signaal door de hartspier wordt verzonden. Dit is voor de hartspiercellen steeds het teken om weer samen te trekken en bloed rond te pompen. Op een hartfilmpje kun je dit signaal zichtbaar maken (= electrocardiogram = ECG). Als dit signaal wordt verstoord, kan het hart niet meer goed pompen en spreek je van een hartritmestoornis. Er zijn vele soorten hartritmestoornissen; veel zijn onschuldig, maar er zijn ook dodelijke ritmestoornissen.
Bij sporters ouder dan 35 jaar is de oorzaak meestal een hartinfarct en bij sporters jonger dan 35 jaar is de meest voorkomende oorzaak een aangeboren hartaandoening (ritmestoornis). Hopelijk heeft deze tekst nu meer betekenis gekregen en weten we nu een beetje waar we het over hebben. De vraag is nu of we dit niet kunnen voorkómen. Het antwoord is duidelijk: néé. We kunnen er wel voor zorgen dat het zo min mogelijk vóórkomt. Een aangeboren hartaandoening kan vaak al worden opgespoord met een hartfilmpje in rust; een zuurstoftekort bij inspanning kun je aantonen met een hartfilmpje tijdens inspanning. Een dergelijk onderzoek kun je laten uitvoeren door een sportarts bij een sportmedisch adviescentrum. Als het nodig is wordt je doorverwezen naar een (sport)cardioloog. Vaak kunnen met een dergelijke inspanningstest ook je trainingszones worden bepaald. Dat zijn dan twee vliegen in één klap op weg naar een verantwoorde en gezonde manier van sportbeoefening.
Kijk op www.sportzorg.nl voor aanvullende informatie over sportkeuringen, de vergoedingen door zorgverzekeraars en adressen van sportmedische instellingen.
Bron: Edwin Achterberg, sportarts.
Edwin Achterberg, getrouwd en vader van twee kinderen, is sportarts en bewegingswetenschapper. Hij is ploegarts van Skil-Shimano en Trek-Marco Polo. Daarnaast is hij werkzaam bij Sportmax in Eindhoven (www.sportmax.mmc.nl). Als hij tijd over heeft dan fietst hij zelf af en toe nog een wedstrijd bij de B-amateurs.
