Vele sporters kennen het begrip het omslagpunt. Soms klinkt er zelfs iets mythisch in door, in ieder geval iets wat ruikt naar zwoegen en zweet. De meeste sporters weten wel zo ongeveer wat het is. Je kan er in ieder geval over opscheppen zo van; waar ligt jouw omslagpunt? 200 Watt? Jaja, inderdaad best goed hoor, maar die van mij ligt toch net even een stukje hoger.. Zo’n soort conversatie hoorde ik laatst na twaalven ’s nachts in een cafeetje, terwijl anderen het hadden over de start van de lente. Het leeft dus, dat omslagpunt, maar wat is dat nou precies en heb je er ook wat aan?

Helemaal in de duursport (o.a. hardlopen / wielrennen) wordt al jaren en jaren gebruik gemaakt van het omslagpunt. Trainingszones worden hier vaak op afgestemd. Aan de hand van het omslagpunt kan je je training indelen in hersteltraining, duurtraining en intervaltraining. Je weet wat je traint en je traint het meest gericht en specifiek als je traint wat je wil trainen. Om daar duidelijkheid over te krijgen, wat moet ik nou trainen? is het omslagpunt een goed vertrekpunt. Met het omslagpunt wordt over het algemeen bedoeld het punt van inspanning, waarbij je gaat verzuren. Iedereen weet dat als je gaat verzuren je de inspanning minder goed vol kunt houden. Andersom is het zo dat als je nog (net) niet aan het verzuren bent dat je dan de inspanning wel lang vol kunt houden. Je ziet, dit is een reden waarom je wilt weten waar je omslagpunt ligt; je wilt weten bij welke inspanning je zo goed mogelijk presteert en die toch lang vol kan houden.
Met name vroeger, maar ook nu nog werd het omslagpunt bepaald door op verschillende momenten je melkzuur te meten. Het idee hiervan is dat wanneer je melkzuur begint te stijgen (je gaat verzuren!) dat dit het moment was dat er gesproken kon worden van het omslagpunt. Onderzoek (o.a. dr. Hoogeveen, Veldhoven) heeft aangetoond het bepalen van melkzuur niet de beste en betrouwbaarste methode is om het omslagpunt te bepalen.

Dr. Hoogeveen toonde ook aan, voor de eerste keer bij sporters van behoorlijk niveau, dat er een andere, wel betrouwbare manier is om het omslagpunt te meten. Dit heet de V-slope methode; dit is een methode waarbij door ademgasanalyse (je in en uitgeademde lucht tijdens inspanning wordt gemeten door middel van een kapje wat je draagt met sensoren) de verhouding O2 en CO2 wordt gemeten. Op het moment dat de CO2 hoger wordt dan de O2, dan is het omslagpunt bereikt, je koolzuur is hoger dan je zuurstof. Het ademgassen meten is de laatste jaren steeds beter onderzocht en de professionele sporters van allerlei sporttakken laten hun conditie en omslagpunt alleen maar op deze manier (ademgasanalyse) bepalen. Ik bedoel dan allereerst de wielrenners en de hardlopers, maar ook o.a. voetballers uit de Eredivisie, toptennissers en squash spelers. Zij gebruiken het omslagpunt om heel specifiek te kunnen trainen. Er zijn zelfs zwemmers die met aangepaste apparatuur in het water zo hun omslagpunt meten voor het finetunen van hun trainingszones. Voor topracepaarden is er nu zelfs materiaal gemaakt waarmee ook zij tijdens de training in de gaten gehouden kunnen worden.

Kortom, het meten van het omslagpunt heeft voor verschillende sporten nut om heel specifiek te trainen, zodat je training zo effectief mogelijk kan plaatsvinden. Als je “em” weet kan je er ook, naar het schijnt lekker over opscheppen tijdens een borreltje / drankje met medesporters. Waar ligt jouw omslagpunt?