Zweepslag (coup de fouet)

Zweepslag in het kort

  • Zweepslag is een acute pijn, meestal in de kuit, ontstaan door een spierscheur(tje).
  • Deze blessure komt met name voor bij sporters van middelbare leeftijd.
  • Met rust en oefeningen moet de klacht weer overgaan.

Wat is een zweepslag?

Een zweepslag is een acuut ontstane scheur in een spier. Een zweepslag kan in iedere spier voorkomen, maar meestal wordt de kuitspier bedoeld.

Bij welke sporten komt het voor?

Bij sporten waarbij regelmatig een sprintje getrokken wordt of bij plotselinge bewegingveranderingen, zoals voetbal en tennis, komt een zweepslag voor. Maar ook hardlopers kunnen last van een zweepslag krijgen.
Bij oudere sporters komt het vaker voor. 

Verschijnselen bij een zweepslag

Symptomen van een zweepslag zijn een acute hevige pijn in de kuit, ontstaan tijdens het sporten. Deze pijn blijft ook na het stoppen van de activiteit heftig aanwezig.

Hoe kan de blessure vastgesteld worden?

Met behulp van het verhaal en het lichamelijk onderzoek kan de (sport)arts deze blessure vaststellen. Aanvullend onderzoek is niet nodig om deze blessure aan te tonen, maar zal soms gedaan worden om andere problemen uit te sluiten en de grootte van het letsel te bepalen.

Hoe ontstaat een zweepslag?

Er wordt gedacht dat de verminderde belastbaarheid van het spierweefsel op oudere leeftijd de belangrijkste oorzaak is bij een zweepslag. Waarschijnlijk kunnen een toename van trainingsintensiteit en –duur zonder adequate opbouw, net als het overslaan van een warming-up bijdragen aan het probleem.

Risicofactoren, wat draagt bij dat je de blessure oploopt?

Sporters van middelbare leeftijd lopen een groter risico op een zweepslag. Een onvoldoende warming up en een plotselinge toename in trainingsomvang of -intensiteit kunnen ook een risico zijn.

Wel of niet doorgaan met sporten bij een zweepslag?

Als je een zweepslag opgelopen hebt moet je tijdelijk stoppen met sporten, tot de klachten weer afnemen.

Wat kan ik zelf doen bij een zweepslag?

Trainingsaanpassingen

Bij een zweepslag dient het trainen dient tijdelijk gestopt te worden. Als de klachten afnemen kan rustig en opbouwend weer begonnen worden.

Zelfbehandeling

Direct na het ontstaan van de zweepslag kan gekoeld worden met ijs en een drukverband aangelegd worden. Aangeraden wordt rust te nemen met het been omhoog op een stoel of krukje en de eerste dagen niet tot beperkt te lopen op het aangedane been. Ter ondersteuning kan een ondersteunde tapebandage worden aangelegd met daarbij ter ontlasting een hakverhoging.

Oefeningen

Als de klachten weer afnemen kunnen krachtoefeningen en rekoefeningen van de kuit gedaan worden.

Behandelbeleid bij een zweepslag

Herstel na een zweepslag duurt meestal tussen de vier tot acht weken, maar is sterk afhankelijk van de ernst van de blessure. Volledige terugkeer naar sport op het oude niveau kan  maanden duren. In de eerste weken zullen de klachten wel al duidelijk moeten verbeteren, anders dient advies gevraagd te worden bij (sport)arts of (sport)fysiotherapeut.
Opereren is nooit nodig, tenzij er andere bijkomende problemen zijn (bijvoorbeeld compartimentsyndroom).

Pas op! Een afgescheurde achillespees moet goed onderscheiden worden van een zweepslag: deze laatste moet middels gips of operatie worden behandeld! Soms is het verschil moeilijk te zien.

Criteria hervatting

Klachten moeten afgenomen zijn voordat smet oefeningen gestart kan worden. In een gecontroleerde oefenomgeving mag de kuit nog wel gevoelig zijn.

Voorkomen van een zweepslag

Het doen van een warming-up en het rustig opbouwen van trainingen helpt blessures voorkomen. Daarnaast kunnen extra kuitspierversterkende en rekoefeningen helpen nieuwe klachten te voorkomen.

Willemijn Diemer, basisarts & Valentijn Rutgers, sportarts

Sportzorg.nl is de voorlichtingswebsite van alle sportartsen in Nederland. De informatie op Sportzorg.nl kan niet worden beschouwd als een vervanger van het consult of een behandeling door een (sport)arts. Wij willen benadrukken dat je bij twijfel over gezondheid, behandeling of medicijnen altijd contact op zou moeten nemen met je (sport)arts, specialist of apotheker. Sportzorg.nl kan niet aansprakelijk worden gesteld indien de informatie niet volledig voldoet aan juistheid, volledigheid of effectiviteit. Het gebruik van de informatie geschiedt volledig op basis van eigen risico van de gebruiker.

Share deze pagina: