• Snel herstel met onze oefeningen
  • Trainingsprogramma’s op maat
  • Betrouwbare informatie van de sportzorgprofessional

Injecties en sportblessures

Inleiding

Een van de behandelopties bij pees- en gewrichtsproblemen kan het geven van een injectie zijn. Dit is nooit een op zichzelf staande behandeling, maar altijd onderdeel van een uitgebreider behandelplan. Het doel van de injecties kan verschillen; bijvoorbeeld pijnstilling, weefsel herstellen of een ontsteking remmen. Injecties zijn er in vele soorten, waarvan enkele bewezen effectief of juist ineffectief zijn. Ook zijn er soorten injecties die nog niet voldoende onderzocht zijn, deze kunnen wel gegeven worden in studieverband.

Nadelen

Algemene nadelen van injecties kunnen zeer uiteenlopen. De plaats van injectie kan lokaal gevoelig zijn met roodheid en zwelling. Er kan een bloeduitstorting of een blauwe plek ontstaan als er een bloedvaatje geraakt is. Er kan plaatselijk weefselverlies ontstaan, wat zichtbaar is als witte verkleuring van de huid, lokale versmalling of deuk in het vetweefsel. Dit zijn allen problemen die vaak vanzelf weer wegtrekken. Daarnaast kan iemand nog allergisch reageren op het ingespoten middel. Vaak blijft dit beperkt tot lokale klachten met een gevoelige roodheid. De meest vervelende complicatie die kan optreden is een infectie met een bacterie. Dit kan grote gevolgen hebben met langdurige antibiotische behandeling, operatie en uiteindelijk schade aan pees of gewricht. Vooral bij gewrichten is dit probleem moeilijk te behandelen en is de schade vaak groot. Het risico op deze complicatie is gelukkig erg klein. 

Corticosteroïden injectie

Corticosteroïden behoren tot een groep van sterke ontstekingsremmende medicatie en is veelvuldig onderzocht. Met een ontsteking wordt een steriele irritatie bedoeld, bijvoorbeeld door artrose of overbelasting van een pees. Dit heeft niks te maken met een infectie door een bacterie.

Als stofspecifieke bijwerking kunnen corticosteroïden schommelingen geven in de bloedsuikerspiegel, gevoel van opvliegers met een rood hoofd en een veranderd menstruatiepatroon. Dit zijn allemaal reacties die zelden voorkomen. Daarnaast kunnen de algemene bijwerkingen van een injectie optreden.

Als er mogelijk een operatie plaats gaat vinden, zal een injectie met dit middel niet gegeven worden. Het kan genezing na de operatie negatief beïnvloeden.

Artrose

Een injectie met corticosteroïden heeft een bewezen positief effect bij artrose. Een lokale injectie hiermee kan gunstig werken op pijnklachten en de functie verbeteren. Deze effecten kunnen na enkele dagen merkbaar worden. Vaak wordt de injectie gemengd met Lidocaine, een lokaal verdovingsmiddel. Dit middel werkt wel direct, maar is na enkele uren uitgewerkt. Hierdoor is er vaak kortdurend een sterke verbetering, vervolgens kan er een terugval of zelfs een verslechtering optreden, met na enkele dagen een langzame en geleidelijke vooruitgang door de werking van de corticosteroïden. Corticosteroïden genezen of verminderen de artrose niet, het werkt alleen op de symptomen hiervan. Op de lange termijn kan een corticosteroid injectie het kraakbeen in het gewricht aantasten. Dit is een probleem dat vooral kan ontstaan na het geven van veelvuldige injecties.

Bij een hevig geïrriteerd gewricht door artrose, kan een injectie met corticosteroïden op zijn plaats zijn. Vanwege de negatieve effecten is voorzichtigheid geboden bij het vaak herhalen hiervan.

Osteochondritis dissecans (OCD, kraakbeenbeschadigingl door klein plaatselijk doorbloedingsprobleem van het bot)

Behandeling met corticosteroïden heeft bij dit ziektebeeld in de acute fase geen plaats, wegens het risico op (verdere) aantasting van het kraakbeen, vertraging van de genezing en het negatief beïnvloeden van een mogelijke operatie. Als in een later stadium de ziekte niet meer actief is en het lokale kraakbeendefect klachten van artrose geeft, kan een injectie overwogen worden.

Peesproblemen

Bij peesproblemen met een steriele irritatie kunnen corticosteroïden op kort termijn pijnverlichting geven, echter weegt dit vaak niet op tegen de nadelen. Het vertraagt het daadwerkelijke genezingsproces van de pees en kan ook de pees verzwakken. Bij een verzwakte pees bestaat er een risico op een beschadiging of zelfs het geheel afscheuren van de pees. Vaak zijn dit problemen die met name na het geven van meerdere injecties ontstaan. Ook zijn sommige peesaandoeningen gevoeliger voor deze negatieve effecten. In enkele specifieke gevallen kan er wel gekozen worden voor deze behandeling, bijvoorbeeld bij een slijmbeursontsteking met verder gezond omringend peesweefsel. Bij hevige klachten kan een injectie in de buurt van de pees gegeven worden.

Een systemische behandeling met ontstekingsremmers, bijvoorbeeld Ibuprofen of Diclofenac, heeft de voorkeur bij dit soort peesproblemen.

Overige problemen in het gewricht

Bij problemen als een voorste kruisbandletsel, labrumletsel en meniscusleasie (allen zonder onderliggende artrose) is een injectie corticosteroïden geen onderdeel van de standaard behandeling. Mogelijk kunnen corticosteroïden in enkele gevallen op kort termijn pijnverlichting geven, waarbij echter goed ingeschat dient te worden of dit voordeel opweegt tegen de nadelen.

Lidocaine/Bupivacaine injectie

Lidocaine en Bupivacaine (Marcaine) zijn veelgebruikte, kortwerkende, pijnstillende middelen voor injectie. Hierbij werkt Lidocaine binnen enkele minuten tot ongeveer twee uur na injectie. Bupivacaine werkt iets langzamer en iets langer; het is werkzaam na ongeveer een half uur tot enkele uren na injectie. Er zijn weinig stofspecifieke bijwerkingen, wel kunnen de algemene bijwerkingen van injecties optreden. Als deze middelen (onbedoeld) in de bloedbaan terecht komen, kunnen ze lage bloeddruk en misselijkheid geven als tijdelijke klacht.

Artrose en overige gewrichtsproblemen

Deze middelen worden vaak gebruikt als de diagnose niet geheel duidelijk is. Soms is het de vraag of pijn uit een versleten gewricht afkomstig is of dat omliggende structuren hierin bijdragen. Door een pijnstillend middel in het gewricht te spuiten, wordt het gewricht verdoofd. Als er hierna evidente pijnvermindering is, zal het probleem in het gewricht liggen. Dit kan dan bijvoorbeeld artrose zijn. Deze techniek wordt onder andere veel gebruikt bij heup en rug problemen.

De middelen zelf geven geen genezing of verbetering van de artrose en zijn slechts kort werkzaam. Hierdoor wordt het alleen voor de diagnose en niet als behandeling gebruikt. Het wordt regelmatig in combinatie met corticosteroïden gebruikt, dan heeft het wel het behandelende effect van dit middel.

Peesproblemen

Ook bij peesproblemen kan met een verdovende injectie bij twijfel de diagnose gecontroleerd worden. Ook bij pezen heeft het geen bijdrage in de genezing van het probleem. In reguliere setting wordt het hierdoor en vanwege de kortwerkende duur niet als behandeling gebruikt.

Hyaluronzuur injectie

Hyaluronzuur is een component van kraakbeen en gewrichtsvocht. Naast de algemene nadelen van een injectie in een gewricht, zijn er geen grote problemen van dit middel beschreven.

Artrose

Lokaal ingespoten in een gewricht kan hyaluronzuur ondersteunen en helpen herstellen. Het kan de artrose niet geheel genezen en ook niet stoppen, maar kan het ziekteproces mogelijk wel vertragen en de klachten verminderen. Ook bij milde kraakbeenschade, een voorstadium van artrose, kan dit middel werkzaam zijn. Uit onderzoek is gebleken dat het op de lange termijn een pijnverlichtend en mild functieverbeterend effect kan hebben. Deze effecten zijn meestal na een aantal weken merkbaar. De duur van de werkzaamheid loopt sterk uiteen; er zijn mensen die niet reageren op dit middel, maar ook mensen met positieve effecten tot een half jaar of zelfs langer. De injecties kunnen als kuur toegediend worden, waarbij vaak 3 injecties met 2-6 weken tussenpozen gegeven worden. Er kan ook gekozen worden voor een eenmalige injectie, die herhaald wordt na enkele maanden of bij het toenemen van de klachten. Welke duur van tussenpozen tussen de injecties het beste is, is onvoldoende onderzocht. Wel lijkt herhaling van de injectie de uitkomsten te verbeteren. Veelvuldig herhalen van de injecties in korte tijd, of herhalen indien er geen effect is, is niet aan te raden.

Osteochondritis dissecans (OCD, kraakbeenbeschadigingl door klein plaatselijk doorbloedingsprobleem van het bot)

De effecten van hyaluronzuur bij een osteochondritis dissecans zijn onvoldoende onderzocht. In de acute fase van dit ziektebeeld heeft het hierdoor geen plaats in de behandeling. Gezien het werkingsmechanisme van het middel en de positieve effecten bij andere vormen van kraakbeenschade, kan er in latere fase in sommige gevallen wel gekozen worden voor behandeling hiermee.

Peesproblemen

Hyaluronzuur injecties in pezen is weinig onderzocht, niet bewezen effectief en geen onderdeel van standaard behandeling.

Overige problemen in het gewricht

Bij problemen als een voorste kruisbandletsel, labrumletsel en meniscusleasie (allen zonder onderliggende artrose) is het gebruik van hyaluronzuur weinig onderzocht, niet bewezen effectief en geen onderdeel van standaard behandeling. Verder wetenschappelijk onderzoek moet volgen om de effecten hiervan te evalueren.

Autologe bloedinjectie (ACP injectie en PRP injectie)

ACP staat voor Autologous Conditioned Plasma en is ook wel bekend als autologe bloedinjectie. Bij een autologe bloedinjectie wordt er bloed afgenomen dat direct in het aangedane gebied wordt ingespoten.

De PRP injectie is een bewerkte vorm van een autologe bloedinjectie. PRP staat voor Platelet-Rich Plasma, bloedplasma dat rijk is aan bloedplaatjes, en wordt verkregen uit gecentrifugeerd bloed. Ook dit bloed wordt eerst afgenomen van de patient zelf. Met een centrifuge apparaat kan een celrijk plasma met tevens veel stimulerende onderdelen verkregen worden. In sommige documenten wordt met ACP wel de bewerkte PRP injectie bedoeld.

Omdat er lichaamseigen materiaal wordt ingespoten, zijn er geen stofspecifieke bijwerkingen bekend. Wel kunnen de algemene bijwerkingen van injecties optreden.

Artrose

Bij artrose van de knie worden in de klinische setting positieve effecten gezien van behandeling met autologe bloedinjecties. Wegens deze successen kan gekozen worden voor een behandeling hiermee. In het wetenschappelijk onderzoek komen deze positieve resultaten nog niet duidelijk naar voren. Meer onderzoek is nodig om de effecten van deze behandelingen aan te tonen.

Osteochondritis dissecans (OCD, kraakbeenbeschadiging door klein plaatselijk doorbloedingsprobleem van het bot)

Gezien de positieve ervaringen in de klinische setting van autologe bloedinjecties bij artrose, kan behandeling bij een osteochondritis dissecans hiermee overwogen worden. Deze behandeling is bij dit ziektebeeld echter onvoldoende wetenschappelijk onderzocht, waardoor er over de mogelijke effecten nog weinig te zeggen is. Dit is de reden waarom men in Nederland terughoudend is met deze behandeling.

Peesproblemen

Bij verschillende soorten peesproblemen zijn ACP en PRP injecties in grote studies onderzocht, waarbij er geen effecten zijn aangetoond van deze behandelingen Verder wetenschappelijk onderzoek volgt om deze effecten te evalueren.

Overige problemen in het gewricht

Bij problemen als een voorste kruisbandletsel, labrumletsel en meniscusleasie is het gebruik van ACP en PRP onvoldoende onderzocht en geen onderdeel van standaard behandeling. Verder wetenschappelijk onderzoek moet volgen om de effecten hiervan te evalueren.

Overige injecties

Injecties met een hoge concentratie van een bepaalde soort cellen is ook mogelijk. Het kan gaan om verschillende soorten cellen, zoals stamcellen, beenmergcellen of gedifferentieerde (specifieke) cellen vanuit pees of kraakbeen. Al deze therapieën zijn onvoldoende onderzocht, er is (nog) geen bewezen effect. Hierdoor is het geen onderdeel van reguliere behandeling. In specifieke gevallen of in onderzoeksverband kan wel gekozen worden voor een dergelijke therapie.

Toekomst

In de zoektocht naar betere behandelmethodes, wordt er veel onderzoek gedaan. Hierbij komen soms ook nieuwe soorten injectiebehandelingen naar voren. Lees hier over een voorbeeld van een injectie therapie, waarvan de effecten nog onderzocht worden: https://www.sportzorg.nl/nieuws/archief/patienten-gezocht-voor-een-nieuwe-behandelmethode-bij-chronische-achillespeesklachten.

Sportarts

Een sportarts geeft met een sportmedisch onderzoek een advies op maat. Afhankelijk van het probleem kan de sportarts overwegen of een injectie in het behandelplan past.

Willemijn Diemer, basisarts en Sandra Chung, sportarts
  • Brukner and Kahn, Clinical Sports medicine, Volume 1 Injuries, fifth edition 2016, McGraw-Hill Medical.
  • He WW, Kuang MJ, Zhao J, Sun L, Lu B, Wang Y, Ma JX, Ma XL. Efficacy and safety of intraarticular hyaluronic acid and corticosteroid for knee osteoarthritis: A meta-analysis. Int J Surg. 2017 Mar;39:95-103. doi: 10.1016/j.ijsu.2017.01.087. Epub 2017 Jan 27.
  • Laudy AB, Bakker EW, Rekers M et al. Efficacy of platelet-rich plasma injections in osteoarthritis of the knee: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med 2015;49(10):657–72.
  • Maheu E , Rannou F, Reginster J. Efficacy and safety of hyaluronic acid in the management of osteoarthritis: Evidence from real-life setting trials and surveys. Seminars in Arthritis and Rheumatism 45 (2016) S28–S33.
  • Mei-Dan O, Maoz G, Swartzon M, Onel E, Kish B, Nyska M, Mann G. Treatment of osteochondritis dissecans of the ankle with hyaluronic acid injections: a prospective study. Foot Ankle Int. 2008 Dec;29(12):1171-8.
  • Pas HIMFL, Moen MH, Haisma HJ, et al. No evidence for the use of stem cell therapy for tendon disorders: a systematic review. Br J Sports Med 2017;51:996-1002.
  • Pas HIMFL, Winters M, Haisma HJ, et al Stem cell injections in knee osteoarthritis: a systematic review of the literature Br J Sports Med 2017;51:1125-1133.
Zoek een sportzorgprofessional