Bloedvatproblemen: afknelling van de bekkenslagader met krachtverlies tot gevolg?

Afknelling van de bekkenslagader in het kort

  • Afknelling van de bekkenslagader komt voor bij wielrenners, schaatsers en triatleten die zeer intensief en vaak sporten
  • Bij vroege herkenning is aanpassing van sport en/of fiets vaak een goede oplossing
  • Klachten bestaan uit pijn en/of krachtsverlies in het been bij fietsen boven een bepaalde snelheid wat snel overgaat bij minder hard fietsen. Dergelijke klachten kunnen natuurlijk ook veel andere oorzaken hebben.
  • Er is een self-check ontwikkeld die je kunt gebruiken als je beenklachten hebt. Hiermee schat je het risico in op afknelling van de bekkenslagader als oorzaak van je klachten.
  • Bij ernstige afknelling is een operatie van de bekkenslagader mogelijk.

Wat is een afknelling van de bekkenslagader?

Je bekkenslagader zorgt voor toevoer van bloed en daarmee van zuurstof naar je beenspieren. Door de gebogen positie op de fiets of in schaatshouding in combinatie met de vele omwentelingen die je been maakt, kan de bekkenslagader een ‘knik’ maken. Vergelijk het met een tuinslag die je steeds op hetzelfde punt buigt: eenmaal geknikt, zal de slagader bij iedere zware inspanning op hetzelfde punt afknikken. Bij zware zware inspanning zorgt het voor problemen in de bloedtoevoer. Op den duur kan dit leiden tot schade aan de slagader. Een slechte doorstroming van het bloed in de slagader leidt tot een zuurstoftekort in de beenspieren en daarmee tot snellere verzuring. Dit merk je aan klachten als krachtsverlies en pijn in je beenspieren. 

Hoe vaak komt een afknelling van de bekkenslagader voor?

  • Ruim twintig procent van de beroepswielrenners krijgt tijdens zijn/haar carrière klachten wegens een vaataandoening aan de bekkenslagader en heeft behandeling/advies nodig. Bij recreatieve fietsers is onbekend hoe vaak het voorkomt. Fietsers die meer dan vijf jaar meer dan vijf uur per week fietsen lopen echter al risico.
  • Vooral wielrenners, schaatsers en triatleten die intensief trainen lopen risico op afknelling van de bekkenslagader.

Bij welke sporten komt het voor?

De afknelling van de bekkenslagader komt met name bij wielrenners, schaatsers en triatleten voor.

Verschijnselen van een afknelling van de bekkenslagader

Sporters met bloedvatproblemen ervaren een gevoel van verzuring in de benen bij zware inspanning of in diepe zit. Vaak is het ene been meer aangedaan dan het andere en kenmerkend is dan dat het ene been sneller verzuurt dan het andere. De klachten verdwijnen bijna altijd binnen een paar minuten rust en kunnen bij hard fietsen vaak in een paar minuten weer worden opgewekt.

Dergelijke klachten passen typisch bij een vaatprobleem; maar ze kunnen ook door een heleboel andere oorzaken komen. Een bloedvatprobleem is meestal niet het eerste waar je als sporter of als zorgprofessional bij deze symptomen bij verder gezonde sporters aan denkt. De gemiddelde sporter met een bloedvatprobleem heeft circa 30.000 km gefietst met zijn klachten en meerdere hulpverleners geraadpleegd voor de diagnose gesteld wordt.

Hoe kan een vaatprobleem vastgesteld worden?

Als een vaatprobleem de oorzaak is van je klachten, is het van belang dit snel te weten. Onbehandeld kan het tot ernstige beschadiging van de slagaders leiden. Bij vroege herkenning is aanpassing van sport en/of houding of materiaal (bijvoorbeeld je fiets) vaak een goede oplossing. Soms is een operatie nodig.

Vaak wordt een bloedvatprobleem niet of te laat ontdekt. Dit komt omdat hiervoor gespecialiseerde diagnostiek en behandeling nodig is. Wil je weten of jouw klachten mogelijk wijzen op een bloedvatprobleem? Doe dan de self-check. Deze check bestaat uit een eenvoudige vragenlijst. Na het invullen van de vragen zie je hoe groot het risico op vaatproblemen is in jouw situatie. Vervolgens krijg je advies krijgt bij wie je het beste hulp kunt vragen. Als de kans kleiner is dan 60 % is er een verwijzing in eerste instantie naar huisarts/sportarts in eigen regio. Bij een risico > 60 % wordt je doorverwezen naar sportarts Goof Schep van het Maxima Medisch Centrum. Hij heeft zich gespecialiseerd in dit onderzoek. Na een telefonisch intakegesprek volgt verder onderzoek.

Hoe ontstaat de afknelling van de bekkenslagader?

Afknelling van de bekkenslagader is een overbelastingsblessure. Deze ontstaat geleidelijk door de gebogen positie op de fiets of in schaatshouding in combinatie met de vele omwentelingen die je been maakt. Je slagader hoort als een elastiekje in te veren; maar soms gaat dat niet goed en je bekkenslagader kan dan een ‘knik’ gaan maken. Vergelijk het met een tuinslag die je steeds op hetzelfde punt buigt: eenmaal geknikt, zal de slagader bij iedere zware inspanning op hetzelfde punt afknikken.

  • Het risico op een afknelling van de bekkenslagader neemt toe met het aantal gefietste of geschaatste kilometers.
  • Met name fietsers, schaatsers of triatleten die meer van 25.000 kilometer hebben gefietst of geschaatst (meer dan vijf jaar vijf uur per week) behoren tot de risicogroep.
  • Je houding speelt mee: diepe zit op de fiets of tijdens het schaatsen vergroten het risico.
  • Een traptechniek waarbij de benen worden opgetrokken.

Wel of niet doorgaan met sporten bij een afknelling van de bekkenslagader?

Wanneer je bekkenslagader is afgekneld, merk je dat je been sneller verzuurt bij zware inspanning. Je zult dus automatisch minder hard kunnen fietsen of schaatsen. Als een vaatprobleem de oorzaak is van je klachten, is het van belang dit snel te weten. Onbehandeld kan het tot ernstige beschadiging van de slagaders leiden. Bij vroege herkenning kan aanpassing van sport en/of houding of materiaal (bijvoorbeeld je fiets) een goede oplossing zijn.

Trainingsaanpassingen bij een afknelling van de bekkenslagader

Ontlast je bekkenslagader door:

  • Minder trainingsuren;
  • Meer training beneden het niveau waarop de klachten beginnen;
  • Minder diepe zit op de fiets (stuur omhoog en zadel naar voren);
  • Een andere fiets (hybride/stadsfiets, eventueel met vlinderstuur);
  • Geen trekbeweging aan de trappers maar alleen duwbeweging vanuit de benen;
  • Meer rechtop schaatsen en benen minder hoog optillen;
  • Stoppen met de sport die de problemen veroorzaakt.

Deze maatregelen hebben natuurlijk veel impact op je sportbeoefening. Als er geen vaatprobleem is, zijn ze niet nodig. Doe daarom de self-check en laat je klachten zo nodig onderzoeken bij een zorgprofessional om te weten wat voor jou de beste aanpak is.

Behandelbeleid bij een afknelling van de bekkenslagader

  • Is aanpassing van de houding of het materiaal niet voldoende? En is de afknelling zeer ernstig? Dan kan een operatie tot de mogelijkheden behoren.
  • In het beginstadium vaatproblemen wordt de bekkenslagader operatief losgemaakt van het onderliggende weefsel.
  • In latere stadia kan het nodig zijn om een ingrijpender vaatreconstructie te doen. Dit wil zeggen dat de slagader niet alleen los wordt gemaakt, maar dat de slagader ook gerepareerd wordt. Bij een te lange bekkenslagader wordt de slagader ingekort. Heeft zich littekenweefsel gevormd in de slagader, dan wordt de slagader wijder gemaakt door het inhechten van een stuk beenader. Deze vaatreconstructies brengen meer risico's met zich mee.
  • Niet alleen het onderzoek maar ook de operatieve behandeling van deze vaatproblemen is  hoog gespecialiseerd maatwerk en vindt in Nederland plaats in Máxima Medisch centrum Veldhoven/Eindhoven.

Voorkomen van een afknelling van de bekkenslagader

  • Minder trainingsuren;
  • Minder diepe zit op de fiets (stuur omhoog en zadel naar voren);
  • Geen trekbeweging aan de trappers maar alleen duwbeweging vanuit de benen;
  • Meer rechtop schaatsen en benen minder hoog optillen.
  • Vooral bij beenklachten verdacht voor vaatprobleem vaststellen of dit al dan niet een vaatprobleem is en zo nodig passende maatregelen nemen om erger te voorkomen en/of operatieve behandeling.

Meer informatie

 

KTS Vaatproblematiek

 

De self-check en dit artikel is, in het kader van Kennis Transfer Sportgezondheidszorg*, ontwikkeld door Sportzorg.nl in samenwerking met diverse experts op het gebied van wielrennen/schaatsen. De groep experts bestaat uit sporters, trainers, sportartsen, bewegingswetenschappers, een fysiotherapeut en een cardioloog. Daarnaast zijn belangrijke partijen als KNWU, NTFU, KNSB, NTB, Dopingautoriteit en VeiligheidNL bij de groep betrokken.

* Sporters, begeleiders (zowel sporttechnisch als sportmedisch), wetenschappers en andere experts werken in diverse expertgroepen samen om sporters informatie te geven die gebaseerd is op de laatste wetenschappelijke kennis. Voor diverse onderwerpen/sporten zijn expertgroepen ontwikkeld. De expertgroep vertaalt wetenschappelijke onderzoeksresultaten naar de sportpraktijk. Het doel is de sporter en zijn/haar omgeving te voorzien van begrijpelijke en toegankelijke informatie. De sporter staat bij de KTS-methodiek centraal.


Deelnemers KTS wielrennen

Wielrenners

  • Bart Gerrits
  • Chris Berkhout
  • Hélène Verhije
  • Jora Stennis

Trainers/coaches

  • Peter Schep
  • Jurre Trouw

Bewegingswetenschappers

  • Joep Kesteren
  • Hans Savelberg

Sportartsen:

  • Paul Dobbelaar
  • Karin van der Ende
  • Bert van Essen
  • Arjan Kokshoorn
  • Valentijn Rutgers
  • Goof Schep
  • Hans Smid
  • Guido Vroemen

Huisarts in opleiding

  • Nina van de Rijdt

Fysiotherapeut:

  • Erwin Franken

Cardiologen

  • Jan Oudhof

Wetenschapper

  • Eric van Breda

Sportzorg.nl is de voorlichtingswebsite van alle sportartsen in Nederland. De informatie op Sportzorg.nl kan niet worden beschouwd als een vervanger van het consult of een behandeling door een (sport)arts. Wij willen benadrukken dat je bij twijfel over gezondheid, behandeling of medicijnen altijd contact op zou moeten nemen met je (sport)arts, specialist of apotheker. Sportzorg.nl kan niet aansprakelijk worden gesteld indien de informatie niet volledig voldoet aan juistheid, volledigheid of effectiviteit. Het gebruik van de informatie geschiedt volledig op basis van eigen risico van de gebruiker.

Share deze pagina: