Stressfractuur onderste extremiteit (vermoeidheidsbreuk voeten/benen)

Stressfractuur onderste extremiteit in het kort

  • Een stressfractuur ontstaat door overbelasting.
  • Behandeling bestaat uit het aanpassen van de belasting.
  • Genezing is afhankelijk van locatie en ernst; minimaal een paar weken tot enkele maanden.

Wat is een stressfractuur onderste extremiteit?

Een stressfractuur, ook wel vermoeidheidsbreuk genoemd, komt door overbelasting van het bot.

Hoe vaak komt een stressfractuur onderste extremiteit voor?

Dit is sterk wisselend per locatie en sport.

Bij welke sporten komt een stressfractuur onderste extremiteit voor?

Stressfracturen aan de voeten en benen worden met name gezien bij hardlopers, turners, dansers en sporten gekenmerkt door sprongbelasting.

Verschijnselen van een stressfractuur onderste extremiteit

Pijnklachten bij het belasten, zoals lopen, rennen en springen. Deze klachten trekken weer weg in rust. Met het duwen op de aangedane plek kunnen de klachten opgewekt worden. Naarmate de klachten langer bestaan of de stressfractuur ernstiger van aard is, kunnen er ook klachten in rust ontstaan.

Hoe kan de blessure vastgesteld worden?

De arts zal met het verhaal en het lichamelijk onderzoek een idee hebben van het probleem. Vaak wordt aanvullend een röntgenfoto verricht, echter is dit voor de diagnose niet altijd noodzakelijk. Soms is verder onderzoek nodig.

Hoe ontstaat een stressfractuur onderste extremiteit?

Een stressfractuur ontstaat door herhaalde overbelasting van het bot. Tijdens elke belasting vindt er druk en buiging van het bot plaats. Deze microschade zal normaal gesproken herstellen. Als echter de belasting te zwaar of te snel achter elkaar plaatsvindt, is er onvoldoende tijd voor het herstel van het bot. Dit kan dan leiden tot microschade op microschade en uiteindelijk een stressfractuur.

Risicofactoren, wat draagt bij dat je de blessure oploopt?

Risicofactoren zijn grofweg in twee groepen te verdelen; factoren die van binnen het lichaam komen (intrinsieke factoren) en factoren van buiten het lichaam (extrinsieke factoren).

Intrinsieke risicofactoren zijn hormoonhuishouding, botkwaliteit, conditionele fitheid, spierkracht, lichaamsbouw en eventuele anatomische afwijkingen. Extrinsieke factoren zijn trainingsduur, -frequentie of intensiteit, trainingsmateriaal en –ondergrond.

Wel of niet doorgaan met sporten?

Het sporten dient tijdelijk aangepast of gestopt te worden en alle bewegingen die de pijn uitlokken moeten vermeden worden.

Wat kan ik zelf doen bij een stressfractuur onderste extremiteit?

Trainingsaanpassingen

Het sporten dient tijdelijk aangepast of gestopt te worden en alle bewegingen die de pijn uitlokken moeten vermeden worden. Het verdere beleid dient in overleg te gaan met de huisarts/sportarts/(orthopedisch)chirurg, sommige stressfracturen moeten geopereerd worden.

Zelfbehandeling

Advies onder ‘trainingsaanpassingen’ volgen. Daarnaast direct stoppen met roken als hier sprake van is, aangezien roken een negatieve invloed heeft op de botgenezing. Een goed gevarieerd dieet met voldoende calcium en vitamine D zal de gezondheid van het bot ondersteunen.

Oefeningen

In de acute fase is er geen ruimte voor oefenen van het geblesseerde lichaamsdeel. Pas als de breuk genezen is, kan rustig opbouwend met oefeningen gestart worden. De gezonde delen van het lichaam mogen wel geoefend worden, denk bijvoorbeeld aan armfietsen bij een stressfractuur van de voet.

Ter preventie kunnen ook oefeningen gedaan worden om kracht of stabiliteit te verbeteren. Dit kunnen bijvoorbeeld krachtoefeningen voor het been zijn om een stressfractuur van het been te verkomen.

Behandelbeleid bij een stressfractuur onderste extremiteit

Sport dient direct gestaakt / aangepast te worden en afhankelijk van de ernst en de plek van de breuk zal de aangedane kant zelfs ontlast moeten worden door middel van het lopen met krukken. Soms is een brace, gips of operatie nodig om de breuk te laten herstellen. Als een stressfractuur niet wil genezen of zich op een specifieke locatie bevindt, kan besloten worden tot een operatie.

De herstelduur van een stressfractuur is dus sterk afhankelijk van ernst en locatie, maar duurt over het algemeen minimaal een paar weken tot enkele maanden.

Criteria hervatting

Het sporten mag geen pijnklachten geven. Er kan wel gekozen worden voor een andere sport, waarbij de stressfractuur niet belast wordt en geen pijnklachten geeft. Denk bijvoorbeeld aan armfietsen bij een stressfractuur van de voet.

Voorkomen (preventie) van een stressfractuur onderste extremiteit

Ter preventie van een stressfractuur, dienen de risicofactoren beperkt te worden.

Een conditioneel fit en sterk lichaam kan meer kracht dragen en zal minder snel stressfracturen oplopen. Werken aan een conditioneel fit en sterk lichaam kan door middel van conditie- en krachttraining, maar goede voeding hoort hier ook bij.

Daarnaast moet plotselinge hoge piekbelasting voorkomen worden. Trainingen moeten rustig opgebouwd worden in duur, frequentie en intensiteit om een plotselinge hoge belasting te voorkomen. Met overgewicht wordt het lichaam zwaarder belast, afvallen zal dit verminderen. Met de juiste techniek wordt verkeerde en te hoge belasting op zwakke plekken voorkomen. Als er sprake is van een anatomische afwijking, dan is het verstandig om materialen hierop aan te passen. Denk hierbij aan aangepaste sportschoenen of – zolen bij een afwijkende stand van de voet. Schokdempend schoeisel en trainingsondergrond helpen ook om hoge belasting te voorkomen.

Willemijn Diemer, basisarts & Melanie Inklaar, sportarts

Sportzorg.nl is de voorlichtingswebsite van alle sportartsen in Nederland. De informatie op Sportzorg.nl kan niet worden beschouwd als een vervanger van het consult of een behandeling door een (sport)arts. Wij willen benadrukken dat je bij twijfel over gezondheid, behandeling of medicijnen altijd contact op zou moeten nemen met je (sport)arts, specialist of apotheker. Sportzorg.nl kan niet aansprakelijk worden gesteld indien de informatie niet volledig voldoet aan juistheid, volledigheid of effectiviteit. Het gebruik van de informatie geschiedt volledig op basis van eigen risico van de gebruiker.

Share deze pagina: