Hand

Wat is een handblessure?

Blessures aan de hand ontstaan vooral aan de vingers. De meeste handblessures ontstaan bij balsporten zoals basketball, maar ook het sportklimmen geeft vaak blessures van de vingers. Blessures aan de hand hebben ook in het dagelijks leven vaak vervelende gevolgen, en krijgen weinig rust om te herstellen. 

Wat te doen bij duimblessures?

De duim is een belangrijk onderdeel van de hand en heeft een bijzondere functie tijdens balsporten in het sturen van de bewegingen zowel bij het vangen, gooien en schieten van een bal. Het duimgewricht staat deels naast en tegenover de andere handbeentjes en heeft een uitzonderlijke beweeglijkheid. De duim heeft twee kootjes, net als de grote teen, terwijl de andere vingers drie kootjes hebben en door de vorm van de hand meer met elkaar verbonden zijn. De duim staat reeds met haar middenhandsbotje in een andere lijn dan de andere middenhandsbotjes. Hierdoor is de hand in staat om de grijpfunctie te verbeteren.

Duimverstuiking
Door deze afwijkende stand kan de duim door inwerkend geweld van de andere vingers af worden bewogen, waardoor de gewrichtsband tussen duim en middenhandsbotje aan de kant van de 2e (wijs-) vinger beschadigd kan raken. Dit letsel is vooral bekend bij skiën, maar ook balspelers kennen deze blessure. Een verkeerde vangtechniek of het haken van de duim aan een tegenstander kan dit soort letsel veroorzaken. Er ontstaat pijn, zwelling en bewegingsbeperking rond het duimgewricht. Vooral bewegingen in dit gewricht zijn pijnlijk. Er ontstaat een bloeduitstorting en een zwelling van de duimmuis. Bij rek van het bandje is er meestal forse pijn zonder duidelijke instabiliteit van dit gewricht. Bij een inscheuring neemt de pijn en zwelling toe en is er bij zorgvuldig onderzoek een vermeerderde beweeglijkheid aanwezig. Bij een totale bandafscheuring kan de pijn meevallen, omdat er geen spanning meer op de beschadigde band staat. De bewegingsmogelijkheid van de duim is dan sterk toegenomen.

Maatregelen en behandeling
Wanneer een duimverstuiking optreedt, moet na onderzoek van de ernst van het letsel, direct een behandeling met koude rond het gewricht worden ingesteld met daarbij een mitella om zo het hooghouden van de duim makkelijk mogelijk te maken. Het onderzoek door een arts is gericht op de eventuele aanwezigheid van een breuk in een der botten van de duim of een totaal bandletsel van het gewricht (luxatie of subluxatie). Afhankelijk van de mate van kapsel-bandscheuring zal er een rustpauze moeten worden ingelast. In ernstige gevallen, waarbij het gewrichtbandje totaal gescheurd is, zal een gipsverband en soms zelfs een operatieve hechting nodig zijn. De stabiliteit van het duimgewricht is heel belangrijk, omdat dit gewricht door de functie van de duim in het dagelijkse leven en bij sporten steeds weer gerekt wordt. Wanneer de ernst van het letsel meevalt zal de behandeling bestaan uit het geleidelijk weer gaan bewegen van de duim, zowel als vinger zelf als de beweging ten opzichte van de rest van de hand. Bescherming van de duim door een fixerende tape of zwachtel hindert wel in de normale bewegingen, maar maakt de kans op een snelle herhaling van de blessure aanmerkelijk kleiner. Zelfs bij een goede, nagenoeg pijnloze bewegingsmogelijkheid moet bedacht worden dat de bandjes van het duimgewricht snel weer beschadigd kunnen raken. Een fixatietape rond de duim tot aan de pols met een geringe bewegingsbeperking van het duimgewricht naar buiten door deze tape kan het beste nog enige maanden worden gebruikt. Het is namelijk niet goed mogelijk om het minder stabiele gewricht door spiertraining weer op peil te brengen!

Ander letsel
Behalve een duimverstuiking kan er ook sprake zijn van een botletsel van de duim of middenhandsbotjes of een scheur in het gewricht zelf. Bij een val op de duim en pols kan er ook nog een breuk in het zogeheten scheepvormig bot (os scaphoid) optreden. Dit soort breuken bevinden zich dichter bij de pols, maar zijn berucht om het slechte herstel door de slechte bloedvoorziening van dit botje bij een breuk. Breuken van het eindgewricht van de duim genezen sneller en zijn vergelijkbaar met letsels van de andere gewrichten

Conclusie
Door de afwijkende stand en functie van de duim leidt een band- of botletsel van de duim eerder tot langdurige onderbreking van de (bal)sport dan bij vingerletsels. Een goede diagnose en zorgvuldige behandeling is noodzakelijk om weer op een normale functie van de duim bij het schieten, gooien en vangen van een bal te kunnen rekenen.

Wat te doen bij Vingerblessures?

De vinger is een belangrijk onderdeel van de hand en heeft bij het vangen, gooien en schieten een sturende functie. De vingers hebben in tegenstelling tot de duim 3 vingerkootjes/ gewrichtjes. De bewegingen hebben als voornaamste functie buigen en strekken en spreiden en sluiten

Wat is een vingerverstuiking?
Een verstuiking van een vinger komt bij balsporten veel voor. Doordat een vinger te ver in een bepaalde richting is bewogen zijn de gewrichtsbanden van de vinger beschadigd. In de meeste gevallen zijn ook de spieren en bloedvaatjes beschadigd.Er treedt zwelling op en door de bloeduitstorting wordt de vinger ook vaak blauw. Door de zwelling kan de vinger niet meer goed worden gebogen en gestrekt en is er pijn ter plaatse van het beschadigde bandje.Bij een verstuiking is de beweeglijkheid van de vinger niet toegenomen en er treedt felle pijn op bij het rekken van het beschadigde bandje.Bij een totale afscheuring van de band is de beweeglijkheid wel toegenomen maar kan de pijn meevallen.

Wat kan het herstel bevorderen?
Een veel gebruikte behandelmethode gedurende de eerste uren is koelen. Het koelen helpt de zwelling te voorkomen. Insmeren met arniflor-gelei kan ook een bijdrage leveren aan het voorkomen van de zwelling. Buiten de sportsituatie kan men het buigen en strekken oefenen, op geleide van de pijn. Dit kan al na 24 uur. Na 48 uur kan er ook met een spons in warm water worden geoefend waarbij je rustige knijpbewegingen maakt om de vinger soepeler te maken. Dit kan driemaal daags. Om het gewricht te beschermen tegen hernieuwde verstuikingen kan de vinger tijdens het sporten een aantal weken getapet of gespalkt worden.

Ander letsel: vinger uit de kom
Bij balsporten komt deze blessure nog al eens voor. Een van de vingergewrichtjes is hierbij uit zijn verband, waardoor het vingerkootje in een abnormale stand staat. Vaak is het mogelijk de vinger in het normale verband te brengen door er in de lengterichting aan te trekken. Dit gaat gemakkelijk en zonder veel pijn. Als het met twee maal proberen niet lukt is het verstandig een arts om hulp te vragen. Deze zal dan vaak een röntgenfoto laten maken om te kijken of een breuk is. Daarna moet het gewricht worden gekoeld gedurende ongeveer 15 minuten. Een ijsmassage van ongeveer 5 minuten is ook een goede methode, mits de pijn het toelaat. Het beschadigde gewricht is, als het weer op zijn plaats staat, dik door de bloeduitstorting. Er is drukpijn waar het gewrichtskapsel is beschadigd. De eerste maanden zal de vinger in risicovolle situaties moeten worden beschermd door de vinger te tapen of te spalken. Het kan nog maanden duren voordat de pijn bij buigen volledig is verdwenen.

Botbreuk
Drukpijn in de lengterichting van de vinger en/of drukpijn om het bot in de vinger wijst op een botbreuk. In dit geval moet er een arts geraadpleegd worden. De vinger wordt dan gedurende 3-6 weken vastgezet in een spalk. Ook dan duurt het meestal maanden voordat het gewricht weer volledig pijnvrij is.


Sportzorg.nl is de voorlichtingswebsite van alle sportartsen in Nederland. De informatie op Sportzorg.nl kan niet worden beschouwd als een vervanger van het consult of een behandeling door een (sport)arts. Wij willen benadrukken dat je bij twijfel over gezondheid, behandeling of medicijnen altijd contact op zou moeten nemen met je (sport)arts, specialist of apotheker. Sportzorg.nl kan niet aansprakelijk worden gesteld indien de informatie niet volledig voldoet aan juistheid, volledigheid of effectiviteit. Het gebruik van de informatie geschiedt volledig op basis van eigen risico van de gebruiker.

Share deze pagina: